14jul

Perspectievennota 2022-2025

Voorzitter, een deel van onze inbreng voor de discussie over de perspectievennota 2022-2025 hebben wij conform de toezegging in de commissie ABZ reeds aan raad, college en organisatie doen toekomen. Omdat dit de laatste Perspectievennota is van deze raad hebben wij bewust voor een iets andere insteek gekozen. Deze beschouwingen bestaan uit de volgende onderdelen;
• drie hoofdlijnen;
• enkele algemene opmerkingen
• enkele specifieke opmerkingen

In een recente uitgave van het VNG magazine staat een artikel van André Krouwel met de titel “funest monisme”. Dit artikel beschrijft een gigantische weeffout in ons politieke bestel. Een sterk minisme. De conclusie die de schrijver van dit artikel trekt dat het ver zoeken is naar dualisme in Nederland is ook heel herkenbaar in de gemeente Bergeijk. De coalitie en het college zijn zo sterk met elkaar verweven dat er vanuit de coalitie nauwelijks kritische geluiden te horen zijn. We horen te vaak uitspraken “wij hebben alle vertrouwen in het college” en “wij geloven het college”. Deze invulling heeft niets meer te maken met dualisme. Volgens ons ondermijnen we hiermee de controlerende positie van de raad. Een van onze belangrijkste rollen.

De afgelopen 3 jaar heb ik namens de Lokale Partij Bergeijk zowel bij de Perspectievennota als bij de begroting uitgesproken dat de financiële bomen in Bergeijk niet tot in de hemel groeien. Als we deze PPN lezen blijken onze woorden helaas werkelijkheid te worden. We zullen de broekriem aan moeten halen, of komen er nog oplossingen die de komende maanden wat financiële lucht bieden. Bijvoorbeeld een hogere algemene uitkering of een hogere bijdrage voor onze jeugdzorg. Dit zal volgens ons eerst volledig helder moeten zijn en kunnen we op dit moment alleen richtinggevende uitspraken doen. Los hiervan is er een aantal voorstellen van het college om op te bezuinigen voor ons onbespreekbaar.

Drie hoofdlijnen
1. Wij zien het verenigingsleven als het sociale cement in onze gemeente. Om het in modern jargon te zeggen, het bepaalt en vormt ons DNA. Wij zullen daarom pal staan achter onze verenigingen en maatschappelijke organisaties en geen voorstellen steunen om hier op te bezuinigen. In tegendeel, wij zullen hen volop moeten steunen om de corona pandemie te boven te komen en weer tot volle bloei te komen in al hun activiteiten. Wij zijn altijd bereid om te discussiëren over verantwoording, herschikking en aansturing, maar bezuinigen op het verenigingsleven is voor ons onbespreekbaar. Als er bezuinigd moet worden geven wij de voorkeur aan het uitstellen van investeringen op het vlak van Ruimtelijke Ordening of de inrichting van de openbare ruimte.
2. De gemeenteraad is ambitieus en stuurt, en ondersteunt het college ook in die ambitie. Om de uitvoering in de pas te laten lopen met onze ambitie, hebben wij een sterke, stevige organisatie nodig. Met het college spreken wij het vertrouwen uit in onze organisatie. Er wordt hard gewerkt en kwaliteit geleverd. Toch zijn wij van mening dat die organisatie op enkele plekken versterking nodig heeft. Aan de ene kant om onze inwoners nog beter ten dienste te zijn en aan de andere kant om de ambitie van raad en college waar te maken. Met name in de ruimtelijke ordening, handhaving en het sociaal domein zijn onze ambities hoog en vragen de inwoners veel van ons. Dit standpunt wordt onderbouwd door de hoge kosten voor inhuur van personeel. Wij vragen het college om dit positief op te pakken en zo nodig met aanvullende voorstellen te komen bij de begroting.
3. Mede naar aanleiding van de meicirculaire zou de Lokale Partij Bergeijk het toejuichen als de begroting ruimte laat om de nieuwe gemeenteraad volgend jaar nieuwe beleidsimpulsen te laten voorzien van passende budgetten. Wij denken hiermee een vliegende start te maken in het sterker positioneren van de gemeenteraad ten opzicht van college en organisatie. Dit zal geen radicale bestuurlijke verandering zijn maar doordat de agendavorming, prioritering en nieuwe initiatieven van de gemeenteraad zijn, versterkt dit de sturende rol van de raad en tegelijkertijd ook de controlerende rol want de raad controleert dan iets wat door de raad zelf is opgesteld en voorgesteld.

De Lokale Partij Bergeijk heeft ervoor gekozen om haar advies aan het college betreffende de voorbereiding van de begroting 2022-2025 naar aanleiding van de Perspectievennota schriftelijk aan het college en de gemeenteraad voor te leggen. Dit gekoppeld aan een inbreng in de commissie ABZ. We menen hiermee optimaal recht te doen aan de functie van de “commissie voor advies en bijstand”, zeker bij een zo belangrijk onderwerp, waar goed en wellicht wat langer over moet worden nagedacht. Belangrijke keuzes moeten worden gemaakt voor een eerste jaar waarin een nieuwe gemeenteraad zal worden gekozen.

Algemeen
Wij delen de voorzichtig optimistische geluiden dat in het sociaal domein de rijksoverheid ons nu eindelijk voldoende middelen gaat geven om in het sociaal domein onze taak, in het belang van de inwoners zo goed mogelijk te vervullen. Hiervoor behoeven er in de begroting geen mutaties te worden opgenomen. Dit geldt vooralsnog ook voor de gevolgen van de herijking van het gemeentefonds. Het opnemen van een risico van 60.000 euro in de risicoparagraaf bij de jaarrekening is ook voor de Lokale Partij Bergeijk voldoende.

De gevolgen in financiële zin van de Coronapandemie op de wat langere termijn zijn onzeker. We zijn echter geen voorstander van het nu al opnemen van een buffer, of het bijstellen van de begroting. Ook hier zou een risico opnemen bij de jaarrekening wat ons betreft volstaan.

Wij spreken de vrees uit dat de bestemmingsreserve voor het Integraal Huisvestingsplan voor ons basisonderwijs te laag zal blijken te zijn. Wij geven de andere fracties en het college mee, bij een toekomstige winstuitkering van het Kempisch Bedrijven Park, een storting in deze bestemmingsreserve te overwegen. Wij verwachten echter dat er in de begroting aanvullende ruimte gezocht zal moeten worden.

Het Vestia dossier baart ons nog steeds grote zorgen. Wij hebben begrip voor de lijn om hier nu een PM-post op te nemen. In de toekomst kan een winstuitkering van het Kempisch Bedrijven Park hier ook wellicht voor gebruikt worden. Wij zijn dus nadrukkelijk geen voorstander van het gebruik van deze winstuitkering a priori voor een Kempisch Bedrijven Park 2!

In de begroting zit een forse voorziening voor de realisatie van o.a. windturbines. Zoals in eerdere discussies reeds gesteld zijn wij geen voorstander van het realiseren van windturbines in onze gemeente. Wij zien meer heil in het besparen op het verbruik van energie. Volgens de Lokale Partij Bergeijk kunnen we de voorziening voor windturbines beter inzetten voor het isoleren van woningen. Een ander alternatief is het verduurzamen van de Vestia woningen. Dit leidt meteen tot een noodzakelijke besparing op het gebruik van fossiele brandstoffen.

Wij zijn van mening dat de gelden die voor het Nationaal Programma Onderwijs naar de gemeente komen, gekoppeld aan de extra gelden die rechtstreeks naar het onderwijsveld gaan en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, als totaalpakket te bezien en te bespreken met het schoolbestuur en bij voorkeur ook met de directeuren van onze basisscholen. We kunnen hiermee het ambitieniveau met betrekking tot de Kind Centra het beste realiseren.

Wij laten de (mogelijke) mutaties onder de 10.000 euro ongemoeid in ons advies. We vertrouwen erop dat het college hier verstandige afwegingen maakt en bij de begroting aan ons voorlegt.
Wij zijn met het college van mening dat we de begroting in 2022 sluitend moeten maken, gezien de grote onzekerheden die er nog zijn is het sluitend zijn van de meerjarenbegroting in 2025 van ondergeschikt belang, zolang het tekort echter niet te hoog is.

Specifiek
• De post onvoorzien mag wat de Lokale Partij Bergeijk betreft volledig tot het mandaat van het college behoren. Hiermee kan adequaat worden ingespeeld op onvoorziene situaties. Verantwoording achteraf is voldoende. (Pagina 11)
• Ten aanzien van de onder uitputting kapitaallasten stellen wij voor dit nu (nog) niet te doen aangezien de toelichting volgens ons aangeeft dat we dé facto doen wat de provincie vraagt. Alleen doen wij het via onze onder uitputting kapitaallasten. De provincie zal toch wel begrip hebben dat we in deze onzekere situatie onze begrotingssystematiek nu niet aanpassen (Pagina 24). Of verwacht het College dat de provincie hier wel een punt van maakt?
• Ten aanzien van de extra kosten voor de dorpsondersteuners vragen wij het college om maximaal in te zetten op handhaving van het huidige budget van 96.500 euro. Daar zijn volgens de Lokale Partij Bergeijk verschillende mogelijkheden voor (Pagina 25). Daarnaast constateren wij dat er een behoefte bestaat voor ambtelijke begeleiding van de dorpsondersteuners. Nu ligt dit volledig in handen van de dorps- en kernraden.
• Zoals eerder genoemd vinden wij het niet noodzakelijk om in financiële zin vooruit te lopen op de gevolgen van de Corona Pandemie. Nu een nadeel opnemen over de uitvoering van de Participatiewet is voorbarig. Daar komt bij dat de economie in onze regio zich als eerste weer positief ontwikkelt en schommelingen in het aantal bijstandsgerechtigden van alle dag is. (Pagina 27)
• Het verkorten van de afschrijvingstermijn van werkplekmiddelen van 3 naar 2 jaar vinden wij onzinnig, zeker om nu al een besluit te nemen over 2025 (Pagina 28)!
• Wij vinden het voorbereidingskrediet voor het Integraal Huisvestingsplan ad 500.000 euro veel te fors zeker zonder nadere onderbouwing en we verzoeken het college dan ook om nadere onderbouwing en matiging van het gevraagde budget (Pagina 29).
• De meerwaarde voor Bergeijk van de mobiliteitsstrategie De Kempen is voor ons niet aangetoond. We stellen daarom voor de gemeentelijke organisatie hier niet te versterken. Er zijn gemeentelijke organisatieonderdelen die gezien ons gezamenlijke ambitieniveau eerder versterking behoeven (Pagina 30).
• De Lokale Partij Bergeijk is op voorhand niet tegen een voortzetting van het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie, maar nu, zonder een gedegen evaluatie van de meerwaarde, budget op te nemen is prematuur en dus is hier eerder een PM op zijn plaats (Pagina 31).
• Sturen op prestatieafspraken bij verantwoording subsidies is prima. De Lokale Partij Bergeijk is echter voorstander om het totale subsidiebudget toch op het huidige niveau te houden. Onze verenigingen verdienen dat, het kan volgens ons wel leiden tot het herschikken van bestaande subsidies (Pagina 32).
• De Lokale Partij Bergeijk is mordicus tegen het verhogen van de OZB om gaten in de begroting te dichten. Wij willen echter wel meegeven aan gemeenteraad en college, dat verhoging van de OZB in financieel wat zwaardere tijden, wel raadzaam is als wij als gemeenteraad ons ambitieniveau willen handhaven. Voorbeeld: als we de OZB met 2% extra verhogen kunnen we een extra beleidsmedewerker voor het sociaal domein aanstellen. Deze medewerker maakt ons minder kwetsbaar bij ziekte, piekmomenten in werkzaamheden en ondersteuning van wethouder en gemeenteraad. Het is al moeilijk als gemeenteraad om de vaak op afstand georganiseerde werkzaamheden in het sociaal domein te controleren, laat staan beleidsmatig te sturen. Dit geld overigens ook voor het college. Dit is maar een voorbeeld maar kan natuurlijk ook gelden voor beleidsterreinen zoals Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting. (Pagina32)
• De Lokale Partij Bergeijk stelt voor de subsidie facilitaire ondersteuning basisonderwijs mee te nemen in de besprekingen over de extra rijksgelden (Pagina 32). We zijn echter tegen een bezuiniging op de facilitaire ondersteuning.

Tenslotte
Het is wellicht raadzaam om in de begroting 2022-2025 een bedrag op te nemen voor nieuw beleid. Een nieuw gemeenteraad heeft dan enige ruimte direct in het jaar van aantreden nieuwe accenten te leggen. Dit betekent gelijk dat er terughoudendheid gevraagd wordt van gemeenteraad en college ten aanzien van nieuw beleid in de jaren 2022 – 2025. Wij formuleren op dit punt voorzichtig, omdat wij niets af willen doen aan de continuïteit van bestuur en de traditie die Bergeijk op dat vlak heeft.
Toch menen wij dit te moeten opmerken aangezien wij de positie van de gemeenteraad in de volgende raadsperiode nog verder willen versterken.

Mark Verhoeven
Fractievoorzitter Lokale Partij Bergeijk